Samtök fyrirtækja í velferðarþjónustu

Aðalfundur SFH fór fram mánudaginn 23. apríl s.l. Meðfylgjandi er ræða formanns á fundinum.

Velkomin á aðalfund Samtaka fyrirtækja í heilbrigðisþjónustu. Ég vil byrja á því að þakka stjórnendum á Eir kærlega fyrir að taka á móti okkur. Á síðasta aðalfundi sem haldinn var hjá Hrafnistu í Boðaþingi í apríl í fyrra voru auk mín kosin í stjórn þau Ásgerður Björnsdóttir, Finnbogi Björnsson, Pétur Magnússon og Tryggvi Friðjónsson og til vara þau Jóhann Árnason og Margrét Ósvaldsdóttir. Stjórnin var endurkjörin óbreytt frá fyrra ári og skipti með sér verkum á þann veg að Pétur var kosinn varaformaður, Ásgerður ritari og Tryggvi gjaldkeri. Varastjórnarmenn eru ávallt boðaðir á stjórnarfundi og mæta jafnt á við aðra. Við höfum frá síðasta aðalfundi haldið 10 stjórnarfundi, stefnumótunarfund sem varði í einn sólarhring í Skálholti, félagsfund um lífeyrisskuldbindingar þann 6. maí á síðasta ári og sama dag héldum við fyrsta samráðsfund okkar með fulltrúum landlæknisembættisins um gæðamál á hjúkrunarheimilum. Þá héldum við almennan félagsfund 2. september sl. þar sem við samþykktum harðorða ályktun þar sem við mótmæltum frekari niðurskurði á fjárframlögum til heilbrigðismála. Þriðji félagsfundurinn var haldinn 28. nóvember sl. þar sem við fórum almennt yfir stöðu mála og þeirra verkefna sem stjórnin hefur verið að vinna að. Fjórði félagsfundurinn var haldinn 3. febrúar sl. og í tengslum við hann var haldinn þriðji samráðsfundur okkar með landlæknisembættinu um gæðamál á hjúkrunarheimilum. Kem nánar að því síðar. Þá héldum við fund þann 8. mars síðastliðinn með skýrsluhöfundum Ríkisendurskoðunar um Rekstur og starfsemi hjúkrunarheimila.   Alls eru þetta 10 stjórnarfundir, fjórir félagsfundir, þrír fundir með landlæknisembættinu og einn með Ríkisendurskoðun. Einhverjum finnst kannski nóg um og það væri gott að fá viðbrögð ykkar við þessu, það er hvort ykkur finnst þessi fjöldi félagsfunda og samráðsfunda með Landlækni og Ríkisendurskoðun vera hæfilegur.

Stjórnvöld minnast stundum á búsetuúrræði aldraðra, ráðherrar gefa hástemmdar yfirlýsingar á nokkra ára fresti um aðgerðir, það eru haldnar ráðstefnur og einstaka stjórnmálamenn hafa lagt á sig að nefna þessi mál í skrifum sínum og ræðum. Síðan gerist fátt. Staðreyndin er sú, að áhugi stjórnvalda á þessum málum er lítill. Áður fyrr var miklu meiri áhugi almennt á málefnum aldraðra, jafnt hjá Alþingi og í sveitarstjórnum.

Bæði ríki og sveitarfélög stóðu áður fyrr fyrir margvíslegum framkvæmdum sem tryggði hundruðum eldri borgara góð búsetuúræði. Í því sambandi má nefna uppbyggingu þjónustuíbúða á vegum Reykjavíkurborgar á árunum 1970 til 1994, þar sem byggðar voru mörg hundruð íbúðir í tengslum við þjónustukjarna.  Nú er öldin önnur og hefur t.d. Reykjavíkurborg byggt fáar þjónustuíbúðir í tæp 18 ár og á síðustu árum hefur átt sér stað afar lítil fjölgun á félagslegu leiguhúsnæði fyrir eldri borgara.

 Grein undirritaðs um greiðsluþátttöku heimilismanna hjúkrunarheimila í dvalarkostnaði sem birtist í Morgunblaðinu sl. þriðjudag vakti nokkra athygli. Flestir sem hafa tjáð sig um málið eru þeirrar skoðunar að greiðslufyrirkomulagið sé óheppilegt. Þar er þó undantekning á og mér sýnist á viðbrögðum velferðarráðherra að hann sé sáttur við núverandi fyrirkomulag. Ráðherrann líkir þessari innheimtu við það sem sjúkrahús þurfa að rukka sjúklinga sína um vegna ýmiskonar heilbrigðisþjónustu sem þeir fá á sjúkrahúsum landsins. Veigamikill munur er á þessu tvennu. Í fyrsta lagi eru greiðslur sjúklinga fyrir læknisþjónustu á sjúkrahúsum í nær öllum tilvikum mjög lágar og fáar og þar af leiðandi mjög lítill hluti heildartekna viðkomandi sjúklings, á meðan greiðslur fyrir dvöl á hjúkrunarheimili geta numið rúmum 311 þúsund krónum á mánuði. Sú upphæð getur numið tæplega 83% af heildartekjum viðkomandi heimilismanns frá því hann flytur á hjúkrunarheimilið og til æviloka. Í öðru lagi þá hagar því þannig í mörgum tilvikum að það eru aðstandendur heimilismannsins sem sjá um fjármál hans. Ég veit um mörg tilvik þar sem þessir aðstandendur kjósa ýmist að draga þessar greiðslur til hjúkrunarheimilanna verulega eða neita hreinlega að borga og nota þessa fjármuni að því er virðist í eigin þágu. Þetta eru því síður en svo sambærilegir hlutir.

Á hjúkrunarheimilum landsins dvelja rúmlega 2.300 manns. Þar fá heimilismenn alla þá þjónustu, aðstoð og umönnun sem hver og einn þarfnast. Fyrir þessa þjónustu greiðir Tryggingastofnun ríkisins daggjöld sem velferðarráðherra ákveður einhliða. Þau nema í ár um 22.000 krónum á sólarhring fyrir hvern heimilismann. Samkvæmt lögum þá ber heimilismönnum að greiða hluta af þessum dvalarkostnaði og sér Tryggingastofun ríkisins um að reikna út hversu mikið hverjum og einum ber að greiða. En TR innheimtir þetta ekki, heldur sendir hverju hjúkrunarheimili upplýsingar um hvað viðkomandi heimili þarf að innheimta hjá hverjum og einum heimilismanni. Það er síðan á ábyrgð stjórnenda heimilisins að ná að innheimta þessa kostnaðarhlutdeild hvers heimilismanns. Heimilismaðurinn hefur ekkert með það að segja hvaða fjárhæð honum beri að greiða né hvaða þjónustu hann fær fyrir það sem hann greiðir fyrir. TR lækkar síðan framlagið/daggjaldið til hjúkrunarheimilisins um samsvarandi upphæð þannig að heildartekjur þess eru þær sömu, fyrir alla heimilismenn. Nái heimilið ekki að innheimta hlutdeild heimilismannsins ber það tjónið og TR vísar allri ábyrgð á þessari innheimtu til hjúkrunarheimilanna.

Haldin var ráðstefna á Grand Hóteli þann 21. mars 2012 undir heitinu: "Búseta aldraðra - framtíðarfyrirkomulag" 

Frummælendur voru: 

• Bolli Þór Bollason, skrifstofustjóri í Velferðarráðuneyti
• Jóna Valgerður Kristjánsdóttir, formaður Landssambands eldri borgara
• Björn Bjarki Þorsteinsson, framkvæmdastjóri Dvalarheimilis aldraðra Borgarnesi
• Hrefna Sigurðardóttir, forstjóri hjúkrunarheimilisins Skógarbæjar
• Tryggvi Friðjónsson, framkvæmdastjóri Sjálfsbjörg

Hægt er að ná í fyrirlestra þeirra með því að smella á nöfn fyrirlesara.