Samtök fyrirtækja í heilbrigðisþjónustu

Sú kvöð hvílir á dvalar- og hjúkrunarheimilum að innheimta hlut íbúa í dvalarkostnaði, en viðkomandi er gert að taka þátt í kostnaði nemi heildartekjur eftir skatt meira en 65.005 krónum á mánuði. Hér á Höfða eru það um 62% íbúanna sem taka þátt í þessum kostnaði. Framkvæmd þessarar innheimtu er afskaplega einföld af hálfu Tryggingastofnunar. Greiðsluþáttaka íbúanna er einfaldlega dregin frá mánaðarlegu uppgjöri daggjalda og viðkomandi heimili gert að innheimta kostnaðinn hjá íbúum. Ekki þarf að taka fram að engin þóknun er greidd til heimilanna vegna þessarar innheimtu.

Öllu verra er þó þegar íbúarnir fá álagningu skattstjóra síðla árs. Þá er verið að gera upp síðasta ár og í fjölmörgum tilfellum leiðir það til viðbótar álagningar vegna rangrar tekjuáætlunar ársins, oftast vegna vantalinna fjármagnstekna. Og enn er heimilunum gert að innheimta þetta og takist það ekki situr heimilið uppi með tjónið. Þarna getur verið um að ræða mjög háar upphæðir, hundruð þúsunda og jafnvel milljónir hjá einstaklingi. Þetta getur verið mjög erfitt að innheimta. Dæmi eru um að viðkomandi einstaklingur hafi látist árið áður og dánarbú verið gert upp. Þá er þetta í flestum tilfellum tapað fé. Ég benti Tryggingastofnun á þetta vandamál og fékk það svar að við ættum að tilkynna dánarbúi um hugsanlegan bakreikning!

Við þetta verður ekki unað. Að sögn félags- og tryggingamálaráðherra stendur til að endurskoða tryggingalöggjöfina í haust. Stjórnendur dvalar- og hjúkrunarheimila verða allir sem einn að koma þeim skilaboðum á framfæri að þessari innheimtuskyldu heimilanna verði aflétt við þá endurskoðun.

Á fundi SFH 14.júní s.l. voru kynntar hugmyndir félags- og tryggingamálaráðuneytis varðandi fjárlög næsta árs. Þar kom fram að væntanleg væri lækkun daggjalda og að dvalarrýmum verði fækkað um 50 og hjúkrunarrýmum fækkað um 39. Ég á erfitt með að skilja þessa hugmynd um fækkun rýma. Á því heimili sem ég stjórna er alltaf biðlisti, alltaf 100% nýting og heimilið byggt upp miðað við núverandi íbúafjölda. Það sem ég ekki skil er að á sama tíma og stendur til að fækka íbúum á þeim heimilum sem nú eru í rekstri er verið að undirbúa byggingu nýrra hjúkrunarheimila hér og þar. Ég leyfi mér að vona að fallið verði frá þessari hugmynd um fækkun rýma, enda vandséð hvað sparast við þessa fækkun á sama tíma og ný heimili taka til starfa með fjölda hjúkrunarrýma.

Hér á Höfða eru 48 hjúkrunarrými og 30 dvalarrými. Með breyttu vistunarmati má segja að heimilið sé að verða alfarið hjúkrunarheimili. Það eru jafnan margir á biðlista eftir dvalarrými og þegar rými losnar fáum við 3 nöfn til að velja úr og það eru jafnan þeir sem vistunarmatsnefndin telur í mestri þörf fyrir vistun, gjarnan þeir sem eiga við mest veikindi að stríða. Mér sýnist því að eftir nokkur ár verði ekki rekin dvalar- og hjúkrunarheimili heldur eingöngu hjúkrunarheimili.

Annars allt gott héðan. Við erum að stækka þjónusturými Höfða og ganga framkvæmdir vel, enda gott veður til framkvæmda – einmuna blíða eins oftast er hér á Skipaskaga.

Guðjón Guðmundsson, framkvæmdastjóri Höfða, Akranesi

Í kvikmynd Friðriks Þórs Friðrikssonar , Börn náttúrunnar , er fjallað um aldraðan mann sem aðstoðar konu við að “flýja” af elliheimilinu og ferðast á heimaslóðir konunnar. Það var henni nauðsynlegt að fá að sjá þann stað sem var henni kærari en allt annað. Við sem störfum í öldrunarþjónustunni erum ugglaust ósátt við upphaf þessa ferðalags, því við myndum frekar aðstoða hana en aftra henni frá því.

Hugtakið heimaslóðir er okkur íslendingum hugleikið. Við leggjum ríka áherslu á hvaðan við erum og hverra manna. Það er eitt af því sem gerir manninn að manneskju og þjóðina okkar að þjóð og verður gjarnan umræðuefni þegar fólk kemur saman, fyrir utan veðrið að sjálfsögðu. Heimaslóðir og heimabyggð er líka eitthvað sem við skynjum sterkt sem störfum á hjúkrunarheimilum á landsbyggðinni. Hinn aldraði fær tækifæri til að búa áfram í umhverfi sem hann þekkir og oft fáum við til okkar einstaklinga sem hafa flutt burt um tíma en vilja síðan eyða ævikvöldinu á bernskuslóðum. Ferðalag konunnar í Börnum náttúrunnar er því kunnuglegt stef.

Á þeim rúmu 20 árum sem ég hef starfað með öldruðum hafa áherslur verið að þróast og breytast, sem er sjálfsagt og nauðsynlegt í allri starfsemi. Við höfum í ríkara mæli tekið mið af hver sé vilji hins aldraða og aðstandenda. Rannsóknir hafa verið gerðar sem hafa leitt til áherslubreytinga, minningarvinna hefur gefið góða raun og lögð hefur verið áhersla á hugmyndafræði sem miðar að þátttöku íbúa og að sjálfsákvörðunarréttur sé virtur. Í auknum mæli hugum við að því að notandinn hafi áhrif á þá þjónustu sem hann fær. Til marks um þróunina hafa fundir og ráðstefnur í velferðarþjónustu hvers konar síðustu misseri gjarnan haft í yfirskriftinni orð eins og nýjungar, ný hugsun, breyttir tímar o.þ.h.

Þegar kreppa ríkir og niðurskurðarhnífurinn ristir í sífellu, svo ekki sér fyrir endann á er enn meiri áskorun, og reyndar jaðrar það við þrekraun að hafa áfram þessi grundvallarhugtök að leiðarljósi við vinnuna. Til þess að það gangi þurfa allir starfsmenn og stjórnendur að taka höndum saman til að styrkja hið innra starf.

Um leið og við erum í þeirri glímu erum við minnt á að allt er í heiminum hverfult. Eldgos dynur yfir , og þá fáum við ekki við allt ráðið. Þurfum að haga seglum eftir vindi, spila eftir eyranu, vera jafnvel dálítið sveigjanleg og ekki síst æðrulaus. Holl áminning okkur öllum, sem höldum áfram að glíma við rekstur heimila og stofnana.

 

Guðlaug Guðmundsdóttir, forstöðumaður Hjallatúni, Vík.

Tölulegar upplýsingar frá Sjúkrahúsinu Vogi og könnun á örvandi vímuefnaneyslu sjúklinganna sem eru að leita sér meðferðar á þessu ári 2010 sýna svo ekki verður um villst að ávísun lækna á lyfið methylfenydat eða ritalín verður að endurskoða.
Sölutölur um lyfið þarf að skoða yfir langan tíma og bera saman við tölulegar upplýsingar frá Sjúkrahúsinu Vogi og könnun á hinum ólöglega vímuefnamarkaði til að sjá málið í réttu ljósi.
Faraldur ólöglegrar amfetamínneyslu að sænskri fyrirmynd hófst á Íslandi árið 1983. Faraldurinn einkennist af því að neytendurnir notuðu stóra skammtar af efninu og voru þekktir kannabisneytendur fyrir. Gamlir fíklar með nýtt efni. Þeir sugu efnið í nef og um 60% þeirra sprautuðu efninu í æð. Neytendurnir voru ungir og leiddust margir þeirra fljótt út í afbrot. Eitt hvað dró úr faraldrinum frá 1987 til 1992. Á árunum 1995 til 2000 vex faraldurinn gríðarlega og nýju neytendurnir eru mjög ungir og eru að leita sér meðferðar í fyrsta sinn. Nýir fíklar með nýtt efni. Inn í amfetamínfaraldurinn komu kókaín og E- Pillur og æ algengara var að sjúklingarnir sem komu til meðferðar voru að fara úr einu örvandi efninu í annað eftir efnum og aðstæðum.
Einmitt á þessum árum 1995 til 2000 er létt hömlun á ávísun lækna á amfetamín og skyldra efni. Sölutölur rjúka þá upp og við setjum enn eitt heimsmetið. Um og eftir 2000 verður það æ algengara að sjúklingar leita á Vog sem fyrst og fremst eru háðir ritalíni og sprauta því í æð. Sjúklingarnir sögðu fíkn sína í þetta efni jafnvel sterkar en í flest önnur vímuefni. Þetta var auðvita óásættanlegt en ástand hélst nokkuð óbreytt næstu árin hvað ritalínið varðaði meðan kókaínneysla sótti í sig veðrið.
Þegar hrunið varð og kreppan kom minnkaði framboð á ólöglegu amfetamíni, kókaíni og E-pillum og sést það greinilega á tölunum frá Vogi 2009. Það sem stingur þó í augun er að ritalínneyslan vex hratt og vinnur upp þá minnkun sem varð á ólöglega amfetamíninu svo að amfetamínfíklum fjölgar hlutfallslega meðan kókaínfíklum og e-pillufíklum fækkar skart.
Til að skoða betur þessar breytingar var hrundið af stað viðamikilli upplýsingasöfnun um örvandi vímuefnaneyslu á Vogi. Nú liggja fyrir fyrstu upplýsingarnar um 600 einstaklinga sem komið hafa á Vog þetta árið. Í ljós kemur að 429 hafa notað örvandi vímuefni og 109 hafa sprautað efnunum í æð. Af þeim 109 sem sprautað hafa örvandi vímuefnum í æð segjast 64 eða um 60% að ritalín sé það efni sem þeir noti mest eða næstmest. Þeir segjast sprauta sig 10-20 sinnum á dag og nota tugi taflna daglega. 103 af 109 sprautufíklum eru að nota rítalín eitt og sér eða með örðum örvandi vímuefnum.
Þessar upplýsingar ber að taka alvarlega og þær kalla á viðbrögð.